İstanbul'da kış, diğer büyükşehirlere göre daha ılıman geçse de, ani sıcaklık düşüşleri ve nemli hava araçlarda belirli arıza türlerinin sıklığını artırır. Özellikle Çatalca, Şile gibi şehrin kuzeyindeki, deniz etkisinden biraz daha uzak ilçelerde donma riski merkeze göre daha belirgin olabilir. Bu yazıda kışın en sık karşılaşılan arıza türlerini ve önleyici bakım önerilerini topladık.
Akü zayıflaması
Kışın en yaygın arıza şüphesiz akü kaynaklıdır. Soğuk hava, aküdeki kimyasal reaksiyonu yavaşlatır ve akünün üretebileceği akım miktarını düşürür. Yazın sorunsuz çalışan ama zaten yaşlanmış bir akü, ilk soğuk günlerde aracı çalıştıramayacak duruma gelebilir. Genel kural, bir aküyü 3-4 yıl kullandıktan sonra kışa girmeden test ettirmektir; çoğu akü servisi bu testi birkaç dakikada, ücretsiz yapar. Uzun süre park halinde kalan araçlarda akü, kullanılmasa bile yavaşça deşarj olur; bu yüzden kışın uzun bir seyahate çıkmadan önce aracı birkaç kilometre sürmek aküyü şarj etmenin en pratik yoludur.
Akünün zayıfladığını gösteren belirtiler arasında marş motorunun eskisinden daha yavaş dönmesi, far ışığının çalıştırma anında zayıflaması ve gösterge panelinin gecikmeli açılması sayılabilir. Bu belirtileri fark ettiğinizde aküyü değiştirmek, yolda kalmadan önce alınabilecek en basit tedbirdir.
Lastik basıncı ve diş derinliği
Sıcaklık düştükçe lastik içindeki hava basıncı da düşer; her 10 derecelik sıcaklık düşüşünde basınç yaklaşık 0.1-0.2 bar azalabilir. Düşük basınçlı bir lastik hem yakıt tüketimini artırır hem de ıslak zeminde tutunmayı zayıflatır. Kışa girerken lastik basıncını üreticinin önerdiği değere göre kontrol etmek, aracın hem yol tutuşunu hem de lastik ömrünü korur.
Diş derinliği 3 milimetrenin altına inmiş lastikler, özellikle yağmurlu ve donmuş zeminlerde su tahliyesini zorlaştırır. İstanbul'da kar yağışı seyrek olsa da, ani don olaylarında bu fark belirgin hale gelir.
Donma kaynaklı arızalar
Radyatör antifriz seviyesi yetersizse, soğuk gecelerde motor bloğunda donma ve genleşme çatlakları oluşabilir. Bu genelde ciddi bir onarım gerektiren, maliyeti yüksek bir arıza türüdür. Antifriz oranının kışa uygun (genelde -20°C'ye kadar koruma sağlayan) seviyede olduğunu kontrol ettirmek, bu riski neredeyse sıfıra indirir.
Cam suyu deposunda saf su kullanılması da benzer bir donma riski taşır; kışlık cam suyu sıvısı kullanmak hem donmayı önler hem de camın buğusunu daha etkili temizler.
Rutubet ve elektrik aksamı
İstanbul'un nemli kış havası, özellikle eski araçlarda elektrik bağlantılarında oksidasyona yol açabilir. Bujiler, ateşleme kabloları ve sigorta kutusu bağlantıları zamanla nem alarak arıza sinyali gösterebilir. Aracın motor bölümünü kışa girmeden bir kez gözden geçirtmek, bu tür ani arızaların önüne geçer.
Kışlık lastik ve motor yağı
Türkiye'de büyükşehirlerde kışlık lastik kullanımı zorunlu değildir, ama düşük sıcaklıklarda yaz lastiğinin kauçuk yapısı sertleşir ve tutunma performansı düşer. 7 derecenin altına sık inen günlerde, özellikle şehrin daha soğuk kalan kuzey ilçelerinde, dört mevsim veya kışlık lastik kullanmak fren mesafesini kısaltır.
Motor yağının viskozite değeri de kışın önemli bir detaydır. Yazlık, daha kalın bir yağ kullanan bir araçta soğuk havada motor yağı yeterince hızlı dolaşamayabilir ve ilk çalıştırma anında aşınma artar. Aracın kullanım kılavuzunda belirtilen kış viskozitesine (örneğin 5W-30 yerine 0W-30) uygun yağ kullanmak, özellikle soğuk sabahlarda motoru korur. Akü kutbu bağlantılarının kışa girmeden temizlenip gres ile korunması, oksitlenme kaynaklı ani akü kesilmelerini de azaltır. Bu küçük bakım, özellikle açık otoparkta gece boyu düşük sıcaklığa maruz kalan araçlarda belirgin fark yaratır.
Yolda kalırsanız
Bu tedbirlere rağmen kışın bir arıza yaşanabilir; akü tükenmesi ya da donma kaynaklı bir arıza, aracı sürülemez hale getirebilir. Böyle bir durumda ilk yapılacaklar için yolda kalınca ne yapmalı yazısındaki adımları izlemek, güvenli bir bekleyiş sağlar.
Önleyici bakımın maliyeti
Akü testi, lastik kontrolü ve antifriz seviyesi ölçümü toplamda genelde bir saatten az sürer ve çoğu serviste düşük maliyetli, hatta bazen ücretsiz sunulur. Buna karşılık yolda kalıp çekici çağırmanın maliyeti, kaybedilen zaman ve olası ek arıza riskiyle birlikte çok daha yüksektir.
İstanbul'un hangi ilçesinde olursanız olun, kış aylarında yaşanan akü ve donma kaynaklı arızalarda 0536 956 32 01 numarasından bize ulaşabilirsiniz.