Kapalı otoparkta arıza yapan bir araç için ilk gerçek şudur: çekici garaja giremez. Kayar kasa bir çekicinin yüksekliği üç metreyi aşar, kapalı otoparkların tavan yüksekliği ise çoğunlukla iki ile iki buçuk metre arasındadır. Bu yüzden iş iki aşamalı yürür; araç önce kızak, paten veya makara yardımıyla rampadan yol seviyesine çıkarılır, çekiciye yükleme dışarıda yapılır.
Çekici neden garaja giremez?
Sorun yalnızca tavan yüksekliği değildir. Kapalı otoparklarda giriş kapısının net geçiş yüksekliği tavan yüksekliğinden daha düşük olur, çünkü kapı kasası, sprinkler boruları, havalandırma kanalları ve aydınlatma armatürleri tavandan aşağı sarkar. Buna manevra alanı sorunu eklenir: çekicinin dönüş yarıçapı bir otomobilin iki katından fazladır ve kolonlar arası mesafe buna göre tasarlanmamıştır. Rampa eğimi ise üçüncü kısıttır; uzun şasili bir aracın rampa kırılma noktasında karnını vurma riski yüksektir. Bu üç kısıt bir araya geldiğinde, çekiciyi garaja sokmaya çalışmak hem aracınız hem yapı için risk demektir. İstanbul'da rezidans ve alışveriş merkezi garajlarının yoğunluğu düşünülünce bu durum istisna değil, sık karşılaşılan bir operasyon tipidir.
Aracı garajdan çıkarmanın yolları nelerdir?
Aracın neden hareket edemediğine göre yöntem değişir.
| Aracın durumu | Uygulanan yöntem |
|---|---|
| Motor çalışmıyor, vites boşa alınabiliyor, direksiyon dönüyor | İtme ve yönlendirme; rampada makara veya vinç desteği |
| Vites boşa alınmıyor veya tekerlek kilitli | Kızak ve paten takımı; tekerlekler yerden kesilir |
| Lastik tamamen hasarlı, jant üzerine oturmuş | Paten takımı; jantın zemine temas etmesi önlenir |
| Kaza sonrası tekerlek yönü bozulmuş | Paten ve yönlendirme; gerekirse vinçle kontrollü çekme |
Paten (dolly) takımı bu işin belkemiğidir. Tekerleklerin altına yerleştirilen bu tekerlekli aparatlar, dönmeyen bir tekerleği dönen bir tekerleğe çevirir; böylece araç sürüklenmeden, lastiği ve şanzımanı zorlanmadan hareket ettirilebilir. Vitesi D konumundan N konumuna geçmeyen araçlarda bu yöntem tek çözümdür. Otomatik şanzımanın neden bu kadar hassas olduğunu otomatik vitesli araç nasıl çekilir yazısında anlattık.
Rampa neden en kritik nokta?
Aracın kat içinde yatay olarak hareket ettirilmesi genelde kolaydır; asıl zorluk rampada başlar. Yukarı yönlü rampada araç kendi ağırlığıyla geriye kaçmak ister, aşağı yönlü rampada ise kontrolsüz hızlanır. Motoru çalışmayan bir araçta fren desteği (hidrolik takviye) çalışmaz, yani pedal taş gibi sertleşir ve normal kuvvetle basıldığında araç durmaz. Bu yüzden rampa geçişleri halat ve makara ile kontrollü yapılır, hiçbir aşamada araç serbest bırakılmaz. Dar ve keskin dönüşlü rampalarda araç birkaç kez ileri geri manevrayla döndürülür; bu, işin en çok zaman alan bölümüdür. Ekibin kaç kişi geleceği ve hangi ekipmanı getireceği doğrudan rampanın şekline bağlı olduğu için, telefonda bu bilgiyi almak isteriz.
Bizi ararken hangi bilgileri vermelisiniz?
Kapalı otopark işlerinde doğru ekipmanla gelmek, ikinci kez yola çıkmamak demektir. Telefonda şunları söylemeniz süreci belirgin şekilde kısaltır:
- Araç kaçıncı katta ve giriş kotuna göre yukarıda mı aşağıda mı.
- Giriş kapısının yüksekliği; kapıda yazan sınır değeri okuyun.
- Rampanın düz mü yoksa dönüşlü mü olduğu.
- Aracın vitesinin boşa alınıp alınamadığı ve tekerleklerin dönüp dönmediği.
- Aracın park şekli; kolon dibinde veya iki araç arasında sıkışık mı.
- Otoparkın çalışma saatleri ve giriş için görevli izni gerekip gerekmediği.
Bu altı maddenin çoğu, aracın yanına inip iki dakikada öğrenilebilir. Site veya AVM yönetiminden çıkış izni gerekiyorsa bunu önceden ayarlamak, ekip kapıda beklerken izin aramaktan çok daha hızlıdır.
Site ve AVM yönetiminden ne istemelisiniz?
Kapalı otoparkların çoğunda dış araçların girişi kayıt altındadır; bazılarında ise hiç izin verilmez. Ekip gelmeden önce yönetime aracınızın arızalandığını bildirip iki şeyi netleştirin: personelin garaja girebilmesi için kimlik ya da kayıt gerekiyor mu, ve rampa yakınında geçici olarak araç durdurabileceğiniz bir alan var mı. Çıkış kapısında bariyer varsa, bariyerin açık tutulacağı bir zaman aralığı üzerinde anlaşmak da gerekir; araç itilerek çıkarılırken bariyerin kapanması işi baştan başlatır. Otoparkta güvenlik kamerası varsa, işlem öncesi ve sonrası kayıtların bir süre saklanmasını istemek olası bir hasar tartışmasında iki tarafı da korur.
Hangi durumlarda garajdan çıkarma mümkün olmaz?
Nadir de olsa bazı durumlarda araç bulunduğu yerden çıkarılamaz. Aracın iki yanında yeterli boşluk yoksa paten takımı yerleştirilemez; bu durumda komşu araçların geçici olarak çekilmesi gerekir ve bu, site yönetiminin devreye girmesini gerektirir. Rampa eğiminin çok dik olduğu bazı eski yapılarda, motoru çalışmayan aracın kontrollü çıkarılması güvenli olmayabilir. Aracın şasisinde kaza kaynaklı ciddi deformasyon varsa, çekme noktası kalmadığı için önce bir vinç değerlendirmesi yapılır. Bu istisnaların hepsi telefonda verdiğiniz bilgilerle önceden öngörülebilir; bu yüzden durumu olduğu gibi anlatmak, iyimser bir tarif vermekten daha faydalıdır. Alçak süspansiyonlu ve modifiye araçlarda ek olarak rampa açısı devreye girer; bu konuyu düşük araç nasıl taşınır yazısında ayrıca ele aldık.
Aracınız kapalı bir otoparkta kaldıysa kat, kapı yüksekliği ve vitesin durumunu paylaşmanız yeterli: 0536 956 32 01 numarasından bize ulaşın, doğru ekipmanla tek seferde gelelim.