Lastik patladığında karar üç soruya bakar: bulunduğunuz yer lastik değiştirmeye elverişli mi, kullanılabilir bir stepneniz var mı ve jant hasar gördü mü. Bu üçünden biri bile olumsuzsa doğru cevap çekicidir. Otoyol, köprü, tünel ve emniyet şeridi olmayan bölünmüş yollarda lastik değiştirmek hem tehlikeli hem de çoğu durumda yasaktır.
Patlak lastikle ne kadar gidilebilir?
Tam patlamış bir lastikle yola devam etmenin güvenli bir mesafesi yoktur. Lastik havasını kaybettiği anda araç ağırlığı jantın üzerine biner ve birkaç yüz metre içinde lastik janttan ayrılmaya başlar. Bu noktadan sonra hasar yalnızca lastikle sınırlı kalmaz; jant deforme olur, çamurluk içi parçalar zarar görür, fren hortumu ve ABS sensörü kablosu kopabilir. Yavaş hava kaybı yaşayan bir lastikte durum farklıdır; basınç düşüyor ama tamamen bitmemişse, dörtlüyü yakıp en yakın güvenli noktaya, tercihen bir benzin istasyonuna kadar düşük hızla ilerlemek makul olabilir. Direksiyonda ani bir çekme, gövdede titreşim veya lastikten gelen ritmik bir ses varsa bu, hava kaybının patlamaya döndüğü anlamına gelir ve derhal durmanız gerekir.
Nerede lastik değiştirilmez?
Değiştirme kararının en önemli girdisi bulunduğunuz yerdir. Aşağıdaki noktalarda araç yükseltip lastik değiştirmek, lastiği kurtarmak uğruna çok daha büyük bir riske girmek demektir:
- Otoyollarda ve çevre yollarında, emniyet şeridi dar veya yoksa.
- Boğaz köprülerinde ve tünel içinde; buralarda durmak zaten yasaktır.
- Viraj çıkışında veya tepe üstünde, arkadan gelenin sizi geç göreceği her noktada.
- Kriko için düz ve sert zemin bulunamayan yerlerde; banket toprağı ve eğimli zemin krikoyu kaydırır.
- Gece, aydınlatması olmayan yolda, reflektörlü yelek ve fener yoksa.
Köprü ve tünelde arıza yaptığınızda izlenecek özel sıra için köprüde ve tünelde arıza yazısına, otoyol emniyet şeridi kuralları için otoyolda arıza prosedürü yazısına bakabilirsiniz.
Stepneniz gerçekten kullanılabilir mi?
Bagajda bir stepne olması, onu kullanabileceğiniz anlamına gelmez. Kontrol edilmesi gereken üç şey vardır. Birincisi basınç: yılda bir kez bile kontrol edilmeyen stepneler çoğunlukla inik çıkar ve tam da ihtiyaç duyulduğu anda işe yaramaz. İkincisi takım: bijon anahtarı ve kriko araçta mı, kilitli bijon kullanılıyorsa özel adaptörü nerede. Üçüncüsü stepnenin tipi. Birçok araçta tam boy yerine dar bir bakım lastiği (ince stepne) bulunur; bu lastikle genelde seksen kilometre hızın üzerine çıkılmaz ve uzun mesafe yapılmaz, yalnızca en yakın lastikçiye ulaşmak için tasarlanmıştır. Son yıllarda pek çok yeni araç ise stepne yerine tamir kiti ile satılıyor; bagajda stepne olduğunu varsaymak yerine bunu bugün kontrol etmek en iyisi.
Tamir kiti hangi durumda işe yaramaz?
Tamir kitleri, lastiğin diş yüzeyindeki küçük delikleri (çivi, vida gibi) geçici olarak kapatmak için tasarlanmıştır. Sıvı dolgu maddesi delikten sızarak boşluğu doldurur ve kompresör lastiği şişirir. Bu yöntemin çalışmadığı durumlar nettir: lastiğin yan duvarında (yanakta) kesik veya yırtık varsa, delik büyükse, lastik janttan ayrılmışsa ya da tamamen boşalıp üzerinde bir süre gidildiyse kit işe yaramaz. Kaldırıma sert vurmak sonucu oluşan yanak balonlaşması da tamir edilemez, o lastik değişmelidir. Kit kullandıysanız içine dolgu maddesi girmiş lastiğin çoğu zaman onarılamayacağını ve lastikçide değiştirileceğini de hesaba katın.
Run-flat lastik ne kadar yol verir?
Run-flat lastikler, yan duvarı güçlendirilmiş yapısı sayesinde hava kaybı sonrası aracın ağırlığını bir süre taşıyabilir. Üreticiye göre değişmekle birlikte yaygın sınır, seksen kilometre hızı aşmadan yaklaşık seksen kilometrelik bir mesafedir. Bu mesafe bir hedef değil, bir tavandır; mümkün olan en kısa sürede lastikçiye ulaşmak gerekir. Run-flat kullanan araçlarda genelde stepne bulunmaz, çünkü tasarım zaten bu senaryoya göre yapılmıştır. Ancak lastik jantla temasını kaybedecek kadar hasar gördüyse ya da yan duvar yırtıldıysa run-flat özelliği de devre dışı kalır; bu durumda araç sürülemez.
Jant hasarlıysa neden sürmemelisiniz?
Jant üzerinde çatlak, ezik veya belirgin eğrilik varsa aracı hareket ettirmek doğru değildir. Deforme jant, üzerine takılan sağlam lastiğin de sızdırmasına yol açar; daha önemlisi, çatlamış bir jant yük altında aniden ayrılabilir. Çukura sert giren araçlarda lastik sağlam görünse bile rot ve süspansiyon geometrisi bozulmuş olabilir; bu durumda direksiyon merkezden kaçar ve araç bir tarafa çeker. Böyle bir araçla yola devam etmek hem lastiği düzensiz aşındırır hem de yön hakimiyetini azaltır. Jantın zemine oturduğu durumlarda çekiciye yükleme sırasında paten takımı kullanıyoruz; böylece jant sürüklenmeden araç platforma alınıyor.
Ne zaman doğrudan çekici çağırmalısınız?
Karar aslında sadedir. Güvenli bir alanda değilseniz, kullanılabilir stepneniz yoksa, birden fazla lastik hasar gördüyse, jant deforme olduysa ya da lastiği kendiniz değiştirecek fiziksel durumda değilseniz çekici doğru seçimdir. Aracınızın taşınacağı yer konusunda esneksiniz: doğrudan bir lastikçiye, kendi servisinize ya da evinizin otoparkına götürebiliriz. Ücretin mesafe ve saate göre nasıl değiştiğini araç çekici ücreti nasıl hesaplanır yazısında bulabilirsiniz.
Lastiğiniz patladıysa ve güvenli şekilde değiştiremiyorsanız, konumunuzu paylaşmanız yeterli: 0536 956 32 01 numarasından bize ulaşın, aracınızı en yakın lastikçiye ya da istediğiniz adrese taşıyalım.